Năm 2020, đỉnh dịch Covid-19, đã có lúc tôi tính chuyện cầm cố chiếc xe máy và cái tivi trong nhà để có tiền duy trì quán thêm vài tuần. Lúc đó tôi vừa mở rộng chuỗi cà phê sang Đà Nẵng, vốn liếng đổ hết vào mặt bằng và máy móc, còn khách thì gần như biến mất sau một đêm.
Tôi kể bạn nghe chuyện này ngay từ đầu — không phải để bi kịch hóa, mà vì nếu bạn đang là chủ một quán cà phê nhỏ, một cái shop, một cơ sở kinh doanh và cảm thấy chới với vì chưa từng học kinh doanh bài bản, thì tôi hiểu chính xác cảm giác đó. Tôi đã ở đúng chỗ bạn đang đứng.
Tôi là Võ Phan Thế Anh, sinh năm 1992 tại Huế. Hơn 10 năm qua tôi sống bằng nghề kinh doanh quán cà phê — tự mở, tự vận hành, rồi đi setup quán cà phê trọn gói cho người khác. Tính đến nay, tôi đã trực tiếp tham gia khai sinh gần 50 quán lớn nhỏ. Bài viết này là câu chuyện thật của tôi, và quan trọng hơn, là vài bài học tôi ước có ai đó nói với mình sớm hơn 10 năm.
Vì sao một thằng nhóc mê game lại chọn con đường kinh doanh
Tôi lớn lên trong một gia đình không trọn vẹn theo nghĩa thông thường: mẹ tôi bị tật ở lưng từ nhỏ, ba tôi mang bệnh và phải dùng thuốc thường xuyên. Ba mẹ đi làm cả ngày, tuổi thơ tôi gắn với tiệm net nhiều hơn là bàn học.
Bước ngoặt đến từ một biến cố nhỏ năm lớp 9. Sau cú vấp đó, tôi quyết tâm thi và đậu vào trường Quốc Học Huế, ba năm làm lớp trưởng, tham gia hoạt động Đoàn. Lên Đại học Kinh tế Huế, tôi làm MC chính cho các chương trình của trường, dẫn dắt đội flash mob giành giải nhất khu vực miền Trung – Tây Nguyên, làm chủ nhiệm câu lạc bộ guitar.
Tôi kể mấy chuyện này không phải để khoe, mà để bạn thấy một điều: tôi không giỏi đứng yên, tôi giỏi đứng trước đám đông và thuyết phục người ta đi theo một việc. Sau này tôi mới hiểu đó chính là tố chất gốc của nghề bán hàng và đào tạo — hai thứ làm nên sự nghiệp của tôi. Còn “máu kinh doanh” thì có lẽ tôi thừa hưởng từ mẹ.
Những đồng vốn đầu tiên và bài học hoàn vốn
Tôi không bắt đầu bằng một startup hào nhoáng. Tôi bắt đầu bằng việc đi làm thuê tại Thế Giới Di Động, trải qua đủ vị trí từ tư vấn kỹ thuật đến trưởng nhóm bán hàng, rồi lên quản lý. Ba năm ở môi trường bán lẻ chuyên nghiệp đó dạy tôi cách quản con người, quản con số và chốt đơn — những thứ trường lớp không dạy.
Song song, tôi mở quán cà phê đầu tiên: 1976 Cà Phê, một quán nhỏ chừng 80m² theo phong cách bao cấp xưa cũ, mở cùng người yêu (sau này là vợ tôi). Điều khiến chính tôi bất ngờ: quán hoàn vốn khoảng 200 triệu chỉ trong 3–4 tháng.
Tôi học được bài học đầu tiên ở đây, và nó đi ngược với điều phần lớn chủ quán mới tin: một quán đông khách không nằm ở việc bạn bỏ ra bao nhiêu tiền trang trí, mà ở việc bạn định vị đúng một nhóm khách và cho họ một lý do để quay lại. 1976 không sang, không rộng, nhưng nó “đúng gu” một tệp khách rất rõ ràng.
Sau 1976, tôi mở cơ sở thứ hai, nhượng quyền một thương hiệu trà sữa Đài Loan trên đường Lê Lợi và hoàn vốn trong 6 tháng, rồi phát triển thương hiệu cà phê – bánh ngọt Gardenia ra cả Huế và Đà Nẵng. Mọi thứ đang lên rất nhanh.
(Cú ngã mang tên Covid-19 — phần tôi ít muốn kể nhất
Rồi Covid-19 ập đến đúng lúc tôi vừa mở rộng.
Đây là giai đoạn khó khăn nhất đời tôi. Quán đóng cửa, doanh thu về gần như bằng 0, nhưng tiền thuê mặt bằng và lương nhân viên thì vẫn chạy mỗi ngày. Tôi cầm cự bằng cách bán mang đi, ship từng ly, và như đã kể ở đầu bài — đã có lúc tính cầm cố cả xe lẫn tivi.
Tôi vượt qua được, nhưng không phải không trả giá. Thị trường cà phê sau dịch chững lại, Gardenia ngày càng ế. Đầu năm 2025 tôi thử thay đổi hình ảnh để cứu doanh thu, nhưng không thành. Cuối cùng, cuối năm 2025, tôi đưa ra một quyết định đau: sang nhượng Gardenia — đứa con tôi từng đặt rất nhiều kỳ vọng.
Tôi kể phần thất bại này thẳng thắn vì một lý do: nếu một ngày tôi đứng lớp và nói với bạn “kinh doanh quán cà phê chỗ nào cũng thắng”, thì tôi đang lừa bạn. Tôi từng thua. Và chính những lần thua mới là thứ tôi đáng tin để dạy lại.
Đứng dậy: từ chủ quán thành người setup và đào tạo
Sau cú ngã, tôi không rời ngành — tôi đổi vai.
Tôi nhận ra một điều: rất nhiều người có tiền, có đam mê, muốn mở quán nhưng không biết bắt đầu từ đâu, và họ sẵn sàng trả tiền để không phải vấp ngã như tôi đã vấp. Thế là tôi phát triển nghề setup quán cà phê trọn gói từ A đến Z: từ thiết kế công năng, chọn máy móc, tuyển và đào tạo nhân sự, xây menu, marketing, cho đến lo cả ngày khai trương.
Trong khoảng 2 năm, tôi làm trung bình một dự án mỗi tháng. Cộng dồn cả hành trình tự mở lẫn đi setup cho người khác, con số chạm gần 50 quán. Đây không phải con số tôi tự hào để khoe — nó là gần 50 lần tôi được nhìn tận mắt một mô hình thắng ở đâu và chết ở đâu. Đó là thứ một người chỉ mở 1–2 quán không thể có.
Đầu năm 2025, tôi mở một trung tâm đào tạo pha chế nhỏ. Và đây là lúc tôi tìm thấy thứ mình thực sự thuộc về: đào tạo. Tôi có thể đứng lớp 4–5 tiếng liên tục mà không thấy mệt, miễn là học viên gật gù vì họ vừa học được điều gì đó dùng được ngay. Đến đầu 2026, các lớp nhóm của tôi ở Hà Nội, Huế và TP.HCM thường kín lịch trước cả 1–2 tháng.
Cùng thời điểm, vợ chồng tôi mở một nhà hàng cơm niêu Huế — Mâm, Cơm Việt Lối Huế. Đến giữa năm 2026, nhà hàng đạt doanh thu khoảng 1,5 tỷ/tháng và chúng tôi đang chuẩn bị chi nhánh thứ hai.
Điều tôi thực sự tin về kinh doanh quán
Sau ngần ấy quán và ngần ấy lần thắng – thua, nếu phải gói lại trong vài câu cho một chủ quán mới, tôi sẽ nói thế này:
- Đam mê pha chế không cứu được một quán lỗ. Cái cứu được là bạn hiểu con số: bán bao nhiêu ly mỗi ngày thì hòa vốn, mỗi ly lời thật bao nhiêu sau khi trừ nguyên liệu.
- Khách vào quán rồi mới là lúc kinh doanh bắt đầu, không phải lúc họ bước ra. Giữ một khách cũ rẻ hơn nhiều lần so với kéo một khách mới.
- Marketing không phải là đốt tiền chạy quảng cáo. Một quán nhỏ hoàn toàn có thể đông khách bằng cách làm tốt phần “khách địa phương” trước khi nghĩ tới online.
Đây cũng chính là những thứ tôi sẽ chia sẻ chi tiết trong các bài tiếp theo của chuỗi này.
Sứ mệnh tôi đang theo đuổi
Tôi không muốn kiến thức này nằm yên trong đầu một mình tôi.
Điều tôi đang xây dựng là một cộng đồng chủ quán cùng nhau tiến bộ — nơi những người chủ một quán nhỏ, một cái shop, một cơ sở mới mở có thể học cách kéo khách, vận hành ra lãi và cập nhật xu hướng thị trường, thay vì mò mẫm và trả học phí bằng chính tiền túi như tôi đã từng.
Nếu bạn đang đứng ở vạch xuất phát mà tôi từng đứng 10 năm trước, tôi viết những bài này cho bạn.
Câu hỏi thường gặp
Võ Phan Thế Anh là ai? Tôi là người làm trong ngành F&B hơn 10 năm, đã tự mở và setup gần 50 quán cà phê lớn nhỏ, hiện đào tạo pha chế – kinh doanh quán và đồng sáng lập nhà hàng Mâm, Cơm Việt Lối Huế tại Huế.
Kinh doanh quán cà phê cần bao nhiêu vốn để bắt đầu? Không có con số cố định — quán đầu tiên của tôi chỉ khoảng 80m² nhưng hoàn vốn trong 3–4 tháng nhờ định vị đúng khách. Vốn quan trọng, nhưng định vị và khả năng giữ khách quyết định bạn có hoàn vốn hay không.
Người chưa có kiến thức kinh doanh có nên mở quán không? Nên, nhưng đừng mở bằng cảm tính. Hãy nắm trước ba con số nền tảng: điểm hòa vốn, lợi nhuận thực mỗi sản phẩm và doanh thu cần đạt mỗi ngày. Tôi sẽ hướng dẫn chi tiết trong các bài sau.
Làm sao để theo dõi các bài chia sẻ tiếp theo? Theo dõi trang của tôi và đón đọc chuỗi bài về kéo khách, chốt sale tại quán và vận hành ra lãi dành riêng cho chủ quán mới.
